Abby Olena, The scientist, HΠΑ


Ορισμένοι ερευνητές εξετάζουν τη σχέση της αλλαγής της διατροφής μας τις τελευταίες δεκαετίες και της διάδοσης των αλλεργιών και των αυτοάνοσων ασθενειών


Δεν γνωρίζουμε γιατί αλλά τα τελευταία πενήντα χρόνια η διάδοση των αλλεργιών και των αυτοάνοσων ασθενειών έχει ξεκάθαρα αυξηθεί. Οι συγγραφείς μιας τελευταίας μελέτης δημοσιευμένης στο science translational medicine υποψιάζονται μια πιθανή αιτία: το αλάτι. Οι ερευνητές μάλιστα ανακάλυψαν ότι υψηλές συγκεντρώσεις χλωριούχου νατρίου πάνω στο δέρμα ασθενούς με ατοπική δερματίτιδα, επηρεάζουν τη διαφοροποίηση των λεμφοκυττάρων Th2, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος υπεύθυνων για τις αλλεργίες. «Είναι μια ανακάλυψη πολύ ενδιαφέρουσα» λέει ο Charles Mackay, ανοσιολόγος του Πανεπιστημίου Monash  στην Αυστραλία ο οποίος δεν συμμετείχε στην μελέτη. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη καινοτόμων ερευνών, διότι τα τελευταία χρόνια δεν παρατηρήθηκαν πολλές πρόοδοι κατανόησης, για ποιο λόγο οι αλλεργίες αυξάνονται. Εγώ μέχρι τώρα επικεντρώθηκα στις περιβαλλοντικές αιτίες, αλλά η μελέτη προσφέρει ένα νέο σημείο αναφοράς και ενδιαφέροντος.»

Ξεκινώντας από τη δεκαετία του «70 οι περιπτώσεις αλλεργικής ρινίτιδας και ατοπικής δερματίτιδας υπερδιπλασιάστηκαν, αλλά οι ερευνητές δεν αποδίδιυν την αύξηση στα βήματα προόδου στη διάγνωση ή σε γενετικές αλλαγές. Είναι πολύ πιθανό οι αιίες να είναι περιβαλλοντικές, ή συμπεριφοράς, υποστηρίζει η Christine Zielinski του Πανεπιστημίου του Μονάχου, συμμέτοχος στη μελέτη. Τα τελευταία πενήντα χρόνια άλλαξε η διατροφή μας. Καταναλώνουμε περισσότερο έτοιμο φαγητό και επομένως προσλαμβάνουμε περισσότερο αλάτι και γι’ αυτό αποφασίσαμε να μελετήσουμε πιθανές σχέσεις του με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Διαφοροποίηση των κυττάρων

Για αρχή η Zielinski και οι συνεργάτες της αύξησαν τα επίπεδα χλωριούχου νατρίου στην καλλιέργεια που χρησιμοποιήθηκε για να αναπτυχθούν λεμφοκύτταρα Τ μνήμης CD4  θετικά ανθρώπινα, που παράγουν ένα σύνολο χημικών σημάτων βασισμένη σε προηγούμενη έκθεσή τους στα αντιγόνα. Και στις δύο περιπτώσεις οι κυτοκίνες (πρωτεΐνες που λειτουργούν ως διακυτταρικοί διαβιβαστές και τυπικοί σκοποί των λεμφοκυττάρων Th2 αυξήθηκαν διαβεβαιώνοντας ότι το υψηλό επίπεδο του άλατος ευνοεί τη διαφοροποίησή τους. Εκτός των άλλων τα αποτελέσματα αυτά φαίνεται να τροφοδοτούν τη διαδικασία διαφοροποίησης διαμέσου δύο παραγόντων διαβίβασης ευαίσθητων στην ουσία αυτή. Οι ερευνητές συνέκριναν τα επίπεδα αλάτων παρόντων στο δέρμα των ενηλίκων που είχαν προσβληθεί από ατοπική δερματίτιδα, μια παθολογική αλλεργία που προκαλεί κόκκινα στίγματα και κνησμό. Οι περιοχές αυτές παρουσίαζαν τριάντα φορές περισσότερη συγκέντρωση άλατος απ’ ότι στο δέρμα των υγιών ανθρώπων. Επίσης εξέτασαν τα επίπεδα άλατος πάνω στο δέρμα ανθρώπων με ψωρίαση -ένα αυτοάνοσο- που χαρακτηριστικό της είναι τα κόκκινα στίγματα. Η ατοπική δερματίτιδα και η ψωρίαση είναι μόνιμες φλεγμονές αλλά η τελευταία χαρακτηρίζεται από ένα διαφορετικό τύπο λεμφοκυττάρων Th.  Ομως τη στιγμή που δεν παρατηρήθηκαν διαφορές σμήγματος άλατος στις πληγές από ψωρίαση σε σχέση με το υγιές δέρμα, οι ερευνητές απέκλεισαν να προέρχονται από το αλάτι, λέει η Zielinski, προσθέτοντας ότι το επόμενο βήμα θα είναι η ανάλυση μεταξύ άλατος και αλλεργιών.

Κατάτον Chuan Wu ανοσιολόγο το εθνικού Ιστιτούτου για τον καρκίνο στις ΗΠΑ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, τη στιγμή που το δέρμα αποτελεί μια ευρεία βλεννογόνο επιφάνεια, αποικισμένη από μια μεγάλη ποσότητα μικροβίων είναι δυνατόν η απάντηση των Th2 να συνδέεται με τα δερματικά βακτηρίδια. Οι μελετητές υποστηρίζουν ότι στο δέρμα αυτών που πάσχουν από από ατοπική δερματίτιδα συχνά παρατηρείται μια εξάπλωση χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου που προτιμά το αλάτι του οποίου μέχρι σήμερα δεν γνωρίζουμε τις αιτίες. Είναι το αλάτι που καταναλώνουμε που επηρεάζει την ατοπική δερματίτιδα ή υπάρχει μια σύνδεση ακόμη που δεν εξερευνήθηκε με το έντερο. Η Zielinski επισημαίνει: παρατηρήσαμε ορισμένες σχέσεις μεταξύ τους αλλά υπολείπεται η αποφασιστική απόδειξη. Είναι πιθανό ότι η συγκέντρωση άλατος στο δέρμα να ακολουθεί κανόνες αυτόνομους, που δεν εξαρτώνται από τη διατροφή.