David Keotiane, Financial Times, Hν.Βασίλειο

 


Η Ubs βοηθούσε τους πλούσιους Γάλλους να φοροδιαφεύγουν, ένα Δικαστήριο στο Παρίσι επέβαλε πρόστιμο 4,5δις ευρώ με τη συνεργασία μιας υπαλλήλου του Ιστιτούτου.


Το Μάιο του 2011 μια τρομοκρατημένη υπάλληλος της Ελβετικής τράπεζας Ubs κλήθηκε χωρίς προειδοποίηση ή κάποια εξήγηση, σε μια συνάντηση με μερικούς αξιωματούχους της Γαλλικής κυβέρνησης μπροστά στο κατάστημα της Louis Vuitton στο Champs – Elysees, στο Παρίσι. Από εκεί οδηγήθηκε στο πίσω μέρος σε μια αποθήκη, όπου της ανακοινώθηκε ότι έπρεπε να βοηθήσει την κυβέρνηση να πιάσει στα πράσα κάποιους συνεργάτες της που ψάρευαν παράνομα Γάλλους πελάτες στον αγώνα τένις του Roland Garros. «Μου είπαν ότι θα με ακολουθούσαν για δύο εβδομάδες με μια τηλεκάμερα, διηγήθηκε η Stephanie Gibaud, έπειτα από την επιβολή  προστίμου στην Ubs ύψους 4,5 δις ευρώ επειδή βοήθησε Γάλλους πολίτες να φοροδιαφύγουν. Η Gibaud πέρασε τις επόμενες ημέρες στο Roland Garros κυριευμένη από φόβο, προσπαθώντας να φέρεται φυσιολογικά στους συνεργάτες της. «Η ζωή μου φαινόταν σαν ένα θρίλερ», είπε: «Δεν είχα επιλογή. Θα με συνελάμβαναν». Η Gibaud ήταν ένα θεμελιώδες στοιχείο μιας υπόθεσης που χαρακτηριζόταν από μυστικούς κωδικούς, και λογαριασμούς με τραπεζίτες στο κυνήγι πελατών της υψηλής Γαλλικής κοινωνίας. Η απόφαση της 20ης Φεβρουαρίου που εκδόθηκε από το Δικαστήριο του Παρισιού ήλθε μετά από μια περίπλοκη έρευνα η οποία κατέληξε σε μια δίκη, όπου ένας μάρτυρας προσδιόρισε τις τακτικές των Ελβετών τραπεζικών ως «ισάξιες μιας ταινίας του James Bond». Το κυνήγι των πλουσίων πελατών γινόταν στη Γαλλική επαρχία, σε πολυτελή εστιατόρια στο κέντρο του Παρισιού, κατά τη διάρκεια αγώνων του golf , στην όπερα της Nandes ή της Lyon, στους αγώνες ράγκμπυ και σε ένα box των 80.000 ευρώ με πρόσοψη στο κεντρικό γήπεδο του Roland Garros. Η Ubs τις περισσότερες φορές αρνήθηκε οποιαδήποτε παρανομία και δήλωσε ότι θα ασκήσει έφεση. Στο διατακτικό της απόφασης οι Ελβετοί τραπεζίτες αναζητούσαν πελάτες ταξιδεύοντας σε όλη τη Γαλλία, χρησιμοποιώντας κωδικούς και κάρτες χωρίς εμφανή επαγγελματικά τους στοιχεία. Κρατούσαν ένα εγχειρίδιο για τη διαχείρηση κινδύνου για την ασφάλεια τους, που προσέφερε οδηγίες του πως να μειώσουν τον κίνδυνο να αποκαλυφθούν. Το εγχειρίδιο πρότεινε να μην κατέχει κανείς ονόματα πελατών, να αποβάλλουν κάθε ευαίσθητο στοιχείο αν ήταν αναγκαίο τη στιγμή διάβασης των συνόρων, να χρησιμοποιούν διαφορετικά ξενοδοχεία από εκείνα που χρησιμοποιούσαν άλλοι υπάλληλοι της Ubs και να είναι απρόβλεπτοι στις μετακινήσεις τους. Επίσης για να συγκρατούν τα ίχνη των χρημάτων που συγκέντρωναν, χρησιμοποιούσαν ένα διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, που το ονόμασαν «carnets du lait» (βιβλιάριο γάλακτος). Για μερικούς υπαλλήλους τα «carnets du lait» είχαν την εμφάνιση σημειωμάτων χειρόγραφων σε μικρά τετράγωνα φύλλα χαρτιού και τα στοιχεία κατέληγαν σε ένα αρχείο excel που το ονόμαζαν (vache) αγελάδα.

Προσπάθειες συμφωνίας

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ubs επιβαρύνεται από ένα πρόστιμο για φοροδιαφυγή. Το 2009 κατέβαλε 780 εκ. δολάρια στις ΗΠΑ ως αποζημίωση για παρόμοιες κατηγορίες. Θα μπορούσε να κάνει το ίδιο και στη Γαλλία εκμεταλλευόμενη ένα νόμο του 2016 αλλά οι προσπάθειες για εξεύρεση μιας συμφωνίας ναυάγησαν όταν οι ερευνητές δεν επέτρεψαν στην τράπεζα να γλυτώσει με ένα πρόστιμο λιγότερο από 1,1 δις δολ. ποσό που αποκλείσθηκε από την Ubs ως εγγύηση κατά τη διάρκεια των ερευνών. Η τράπεζα δήλωσε πως το ποσό που της προτάθηκε για τη συμφωνία ήταν πολύ μεγαλύτερο της εγγύησης και οποιαδήποτε συμφωνία θα δημιουργούσε προηγούμενο αδιανόητο τη στιγμή που δεν υπήρχαν αποδείξεις. Τελικά της επεβλήθη πρόστιμο πολύ υψηλότερο των 300 εκ. ευρώ που ήδη είχαν προηγουμένως καταβληθεί από την Βρετανική HSBC στις Γαλλικές αρχές για την εξυπηρέτηση που παρείχε στους πελάτες της να φοροδιαφεύγουν.

«Γνωρίζαμε το ελάχιστο επίπεδο πιθανού προστίμου αλλά δεν πιστεύαμε ότι σε περίπτωση καταδίκης θα έφθανε σε τέτοιο ύψος», δήλωσε ένας συνήγορος της Ubs. «Το γεγονός ότι πρόκειται για μια Ελβετική τράπεζα, σίγουρα δεν βοήθησε». Η Gibaud που απολύθηκε το 2012 γράφει και κάνει δημόσιες ομιλίες. Έλαβε ως αποζημίωση από τη Γαλλική κυβέρνηση το ποσό των 3.000 ευρώ στα οποία προστέθηκαν άλλες 30.000 ευρώ αφού μήνυσε τη Ubs για ανάρμοστη συμπεριφορά. Στη συνέχεια έγραψε ένα βιβλίο για την εμπειρία της αυτή (η γυναίκα που ήξερε πολλά), αλλά ψυχολογικά ακόμη δεν έχει επανέλθει. «Με πίεσαν να παίξω το ρόλο του μυστικού πράκτορα, δίχως πραγματική προστασία».