Rami KhouriCapture_2019_04_20_19_48_42_183


Ο πληθυσμός αποτελείται από μια μικρή ομάδα πλουσίων, από τη μεσαία τάξη που συρρικνώνεται και από μια μάζα φτωχών που αντιπροσωπεύει τα 2/3 του συνόλου


Μια μεγάλη απειλή επικρέμεται πάνω από τον Αραβικό κόσμο και τους κατοίκους του. Στην περιοχή τώρα πια ζουν φτωχές και ευάλωτες οικογένειες. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα πλούτου που συντηρείται στο εξωτερικό. Ο πληθυσμός αποτελείται από μια μικρή ομάδα πλουσίων, από τη μεσαία τάξη που συρρικνώνεται, και από μια μάζα φτωχών που αντιπροσωπεύει τα 2/3 του συνόλου. Γύρω στα 250 εκ. ανθρώπων από ένα σύνολο 400 εκ. είναι φτωχοί, σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα που διενεργήθηκε από αραβικές και διεθνείς οργανώσεις. Σύμφωνα με μια μελέτη του Arab center for research and policy studies της Doha και του Arab barometer (σύνδεσμος με έδρα τις ΗΠΑ που συγκεντρώνει ερευνητικούς θεσμούς  Αμερικάνικους και Αραβικούς) περίπου το 70% των αραβικών οικογενειών, ζορίζεται να ικανοποιήσει τις βασικές του ανάγκες ή δεν τα καταφέρνει. Οι στατιστικές για την πολυδιάστατη φτώχεια (ένας δείκτης που υπολογίζει όχι μόνο το εισόδημα, αλλά και άλλους παράγοντες όπως η ποιότητα εκπαίδευσης και οι δείκτες της καθημερινότητας) δείχνουν ότι το μέγεθος της φτώχειας στην περιοχή είναι μέχρι και τέσσερις φορές περισσότερο σε σχέση με τις υποθέσεις του παρελθόντος. Τα πολυδιάστατα στοιχεία για τη φτώχεια παρήχθησαν από τους οικονομολόγους του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την ανάπτυξη (Undp) από την οικονομική και κοινωνική επιτροπή για τη Δυτική Ασία (Escwa), από την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλες ομάδες.

Η ανάλυση της Escwa για δέκα Αραβικές χώρες (Ιορδανία, Τυνησία, Αλγερία, Αίγυπτο, Ιράκ, Μαρόκο, Κομόρες, Υεμένη, Σουδάν, Μαυριτανία) καταλήγει ότι 116 εκ. άνθρωποι κατατάχθηκαν ως φτωχοί (το 41% του πληθυσμού) και το 25% ως ευάλωτοι,  ζώντας λίγο πάνω από το όριο της φτώχειας αδυνατώντας να αντιμετωπίσουν την αύξηση των τιμών, των φόρων ή των εξόδων, με αποτέλεσμα να τις παρασύρονται στη φτωχοποίηση. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί πρόσφατα δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν εναντίον των κυβερνήσεων τους στο Ιράκ, Λίβανο, Τυνησία, Σουδάν, και άλλες Αραβικές χώρες, διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση της φορολογίας και των τιμών. Σύμφωνα με τις μελέτες της Παγκόσμιας Τράπεζας, που θέτει τους όρους της φτώχειας σε 1,90 δολ.  σε καθημερινή βάση για το κατά κεφαλήν εισόδημα, την περίοδο μεταξύ 2011 και 2015 η ακραία φτώχεια στη Μ.Ανατολή ανέβηκε από το 2,7, στο 5%. Σε αυτή την περίοδο η περιοχή ήταν η μόνη στον κόσμο που ανέβηκαν αυτοί οι δείκτες. Η μεσαία τάξη στις Αραβικές χώρες που δεν παράγουν πετρέλαιο πέρασε από το 45% στο 33% του πληθυσμού σύμφωνα με τον Escwa. Η αύξηση των ανισοτήτων φαίνεται να κινείται παράλληλα με  τη φτώχεια. Οι φτωχοί είναι καταδικασμένοι να υποφέρουν για γενεές, για δύο λόγους. Ο πρώτος διότι οι αρχικοί όροι ανάπτυξης της παιδικής ηλικίας και του επιπέδου εκπαίδευσης των οικογενειών, δύο δείκτες  αξιόπιστοι για την πρόβλεψη της φτώχειας σε μακρά περίοδο, είναι προβληματικοί σε πολλές περιοχές του Αραβικού κόσμου. Η δεύτερη είναι ότι οι τοπικές οικονομίες δεν είναι ικανές να παράγουν αρκετές θέσεις εργασίας επιπέδου, ικανές να αυξήσουν το εισόδημα των οικογενειών. Εκτός των άλλων οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν τα πολιτικά δικαιώματα να διαμαρτυρηθούν ή να συμμετέχουν στις αποφάσεις.

Ίσως μια πλειοψηφία των Αράβων να αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να υπολογίζει πια στο κράτος γι’ αυτό που αφορά τον ορισμό της ταυτότητάς της, της ασφάλειας των ευκαιριών και άλλων πρωταρχικών αναγκαιοτήτων. Αυτοί οι άνδρες και γυναίκες αναγκάζονται να απευθύνονται σε θεσμούς εκτός κράτους όπως η θρησκεία, η ομαδοποίηση, το έθνος οι εγκληματικές οργανώσεις ή οι στρατιωτικές ομάδες. Οι κυβερνήσεις και η ιδιωτική πρωτοβουλία του Αραβικού κόσμου δεν καταφέρνουν να δημιουργήσουν τον αριθμό των αναγκαίων θέσεων εργασίας και να μειώσουν τη φτώχεια τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με το ΔΝΤ χρειάζονται πάνω από 60 έως 100 εκ. νέες θέσεις εργασίας μέχρι το 2030 και 27 εκ. μεταξύ 2018 και 2023. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά των Αραβικών χωρών θα συνεχίσει να στιγματίζεται από τη μαύρη αγορά, που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις σήμερα εμπλέκει μεταξύ 50 και 60% όλων των εργαζομένων. Η φτώχεια η ανέχεια και η ανισότητα που απειλούν την ευημερία της περιοχής είναι οι συνέπειες των λανθασμένων και αναποτελεσματικών πολιτικών των Αραβικών ελίτ, οι οποίες χειροτέρευσαν τη θέση τους από την επιθετική συμπεριφορά των διεθνών δυνάμεων και της περιοχής που υποστηρίζουν αυτές και τις πολεμικές επιχειρήσεις σε εξέλιξη .

Αυτό δημιουργεί ένα καταστροφικό κύκλο από κακοδιοίκηση, οικονομική βάλτωση, ελλιπή εκπαίδευση, ανεπαρκή εργασιακή ποιότητα και στρατιωτικές συγκρούσεις, για να μη μιλήσουμε για την κλιματική αλλαγή, την έλλειψη νερού και φαγητού, την ανασφάλεια τη χαοτική ανάπτυξη στις πόλεις και τη διαφθορά. Όλο αυτό είναι ίσως η μεγαλύτερη ντροπή του σύγχρονου Αραβικού κόσμου, μια περιοχή που προδίδει το λαό της.


RAMI KHOURI είναι αρθρογράφος του Daily Star του Λιβάνου