Slavoj Žižek

 


Κάθε τέσσερα χρόνια θα φοβόμαστε από κάποια μορφή «νεοφασιστικού κινδύνου, και εκβιασμένοι θα ψηφίζουμε τον κοινωνικό υποψήφιο σε εκλογές δίχως νόημα


Υπάρχει ένα παλαιό ανέκδοτο στο ράδιο Yerevan (το φιλοσοβιετικό Αρμενικό ραδιόφωνο που ήταν ο παραδοσιακός στόχος των πειραγμάτων στην εποχή της Σοβιετικής Ένωσης). Ένας ακροατής ρωτάει: «Είναι αλήθεια ότι ο Rabinovich κέρδισε ένα καινούργιο αυτοκίνητο στο λαχείο; Το ραδιόφωνο απαντά: «Στη θεωρία ναι είναι αλήθεια. Μόνο που δεν επρόκειτο για ένα καινούργιο αυτοκίνητο, αλλά για ένα παλιό ποδήλατο που δεν το κέρδισε, του το κλέψανε». Η ίδια λογική είναι και για τις Γαλλικές εκλογές το 2017: Είναι αλήθεια ότι σε μια μεγάλη αντιφασιστική πορεία, οι Γάλλοι εξέλεξαν έναν άγνωστο και εξαφάνισαν μια απειλή για την Ευρώπη; Στη θεωρία ναι, μόνο που ο Emanuel Macron αντιπροσωπεύει μια Ευρώπη απόμακρη από τους  ανθρώπους της καθημερινότητας, δηλαδή την πολιτική της Marie Le Pen, που δεν είναι άγνωστη αλλά έχει την υπεροχή. Σίγουρα Le Pen και Macron δεν είναι το ίδιο πράγμα -η διαφορά είναι προφανής- όμως η επιλογή μεταξύ των δύο δεν είναι μια πραγματική επιλογή. Η Le Pen είναι μια ρατσίστρια που λαϊκίζει και  απευθύνεται στον ανικανοποίητο λαό και τους εργάτες. O Macron παρουσιάζεται ως ευρωπαϊστής ανεκτικός, αλλά η οικονομική πολιτική που αντιπροσωπεύει είναι η πρώτη αιτία που δεν ικανοποιεί τον κόσμο για την Ευρώπη. Η λυπηρή προοπτική που μας περιμένει είναι ενός μέλλοντος στο οποίο κάθε τέσσερα χρόνια θα φοβόμαστε από κάποια μορφή «νεοφασιστικού κινδύνου, και εκβιασμένοι θα ψηφίζουμε τον κοινωνικό υποψήφιο σε εκλογές δίχως νόημα χωρίς μια θετική οπτική. Την ίδια στιγμή μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχοι, αγκαλιάζοντας ένα παγκόσμιο καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο. Η ντροπή της κατάστασης κόβει την ανάσα: Σήμερα ο παγκόσμιος καπιταλισμός παρουσιάζεται ως το τελευταίο προπύργιο ενάντια στο φασισμό. Και αν κάποιος ψάχνει να αναδείξει ορισμένα όρια στο Macron, κατηγορείται για φασισμό, από τη στιγμή που όλα τα ΜΜΕ δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να διαδίδουν ότι ακροδεξιά και άκρα αριστερά πηγαίνουν μαζί: αντισημιτικές, εθνικιστικές, μονομερείς εναντίον της παγκοσμιοποίησης.

Αυτό είναι το σημείο όλου του έργου: Να εξαφανισθεί η αριστερά, η μοναδική εναλλακτική. Ο Macron σκοτώνει την ελπίδα να απαλλαγούμε από το ρατσιστικό λαϊκισμό, που αποτελεί μια πραγματική απειλή. Ο τρόπος που λειτουργεί ο λαϊκισμός φάνηκε την 24η Οκτωβρίου 2017, όταν οι εφημερίδες δημοσίευσαν τις δηλώσεις του Ούγγρου προέδρου Viktor Orban (δίχως να κοκκινίσουν τα γράμματα από ντροπή:) ο Orban ονόμασε την κεντροανατολική Ευρώπη «ζώνη χωρίς μετανάστες». «Η μυστική οικονομική αυτοκρατορία μας έφερε αυτά τα κύματα μεταναστών της νέας εποχής, την «εισβολή μεταναστών». «Κάποιοι σχεδίασαν αυτό το έργο με το οποίο θέλουν να κάνουν την Ευρώπη μια Ήπειρο μεταναστών. Όμως εμείς καταφέραμε να αντισταθούμε. Οι ανατολικοευρωπαίοι θα πρέπει να ενωθούν σε αυτή την προσπάθεια. Η Ε.Ε και η Ευρωπαϊκή επιτροπή πρέπει να ξανακερδίσουν την ανεξαρτησία τους από την αυτοκρατορία του Soros πριν ο δισεκατομμυριούχος ολοκληρώσει το πρόγραμμά του περί καταστροφής της Ηπείρου».

Οτιδήποτε κοινό μεταξύ των «ζωνών δίχως μετανάστες» του Orban και της παλιάς ναζιστικής απόπειρας να δημιουργήσουν «ζώνες χωρίς Εβραίους»  προφανώς είναι πολύ κοντά. Η αναφορά που κάνει ο Orban στη «σκοτεινή πλευρά» της Ευρώπης, τη μυστική οικονομική αυτοκρατορία της, μετενσαρκωμένο από το George Soros τον Εβραίο, ακολουθεί αυτή την κατεύθυνση δηλαδή προς τη φασιστική ιδέα της συνωμοσίας Εβραϊκοπλουτοκρατίας. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο σήμερα η ακροδεξιά εξηγεί την απειλή των μουσουλμάνων μεταναστών. Στην αντισημιτική φαντασία, ο Εβραίος είναι ο κυρίαρχος που τραβάει τα σχοινιά. Αυτό είναι το μοτίβο για το οποίο οι μετανάστες μουσουλμάνοι δεν είναι οι Εβραίοι του σήμερα: δεν κρύβονται, δεν έχουν ενταχθεί στην κοινωνία μας και κανείς δεν μπορεί να πει ότι τραβάνε τα σχοινιά. Αν πρέπει να το δεις από την εισβολή τους στην Ευρώπη» ως μυστικό σχέδιο, πίσω από αυτό λοιπόν, θα πρέπει να κρύβονται οι Εβραίοι. Το γεγονός ότι ο Orban έβγαλε το λόγο του επ’ ευκαιρία του εορτασμού της Ουγγρικής επανάστασης του 1956, ηχεί χωρίς να το θέλει ειρωνικό. Μια από τις πιο δραματικές στιγμές της επανάστασης ήταν όταν ο Σοβιετικός στρατός περικύκλωσε τους επαναστάτες οι οποίοι έστειλαν ένα απελπισμένο μήνυμα στη Βιέννη: «Εδώ υπερασπιζόμαστε τη Δύση.» Τώρα η συντηρητική χριστιανική κυβέρνηση της Ουγγαρίας, συγκεκριμενοποιεί ως μέγιστο εχθρό του τη καταναλωτική φιλελεύθερη δημοκρατία της πολυπολιτισμικής δύσης, που αντιπροσωπεύεται σήμερα από την Ανατολική Ευρώπη και προτείνει μια νέα κοινωνική τάξη για να αντικαταστήσει την «ταραγμένη» φιλελεύθερη δημοκρατία των τελευταίων δύο δεκαετιών. Ο Orban εκφράστηκε υπέρ του «καπιταλισμού με τις ασιατικές αξίες.» Επομένως αν η Ευρωπαϊκή πίεση συνεχιστεί, θα μπορούσαμε εύκολα να τον φαντασθούμε να στέλνει ένα μήνυμα στην Ανατολή: «Εδώ υπερασπιζόμαστε την Ασία.»


SLAVOJ ŽIŽEK είναι Σλοβένος φιλόσοφος και μελετητής ψυχανάλυσης