Nora Gamez Torres, Miami Herald, ΗΠΑ

 


Αν η κυβέρνηση Μαδούρο πέσει, ο οικονομικός αντίκτυπος θα ήταν μεγάλος , ιδιαίτερα για την Αβάνα, που εξαρτάται από τη βοήθεια του Καράκας


Από τις 23 Ιανουαρίου που ο Πρόεδρος του κοινοβουλίου Juan Guaido αυτοανακηρύχθηκε Πρόεδρος η κυβέρνηση της Κούβας σιώπησε, συνεχίζοντας τη στήριξη στο Μαδούρο. Η Αβάνα έχει τους λόγους της: Σύμφωνα με τους μεγαλύτερους οικονομολόγους του νησιού αν ο Μαδούρο παραιτηθεί η Κούβα θα μπορούσε να παρασυρθεί σε μια νέα οικονομική κρίση. Ο Carmelo Mesa Lago υποστηρίζει ότι η Αβάνα πειράζει τους αριθμούς για να κρύψει μια κρίση σε εξέλιξη, καθώς η απώλεια των βοηθημάτων από τη Βενεζουέλα θα χειροτέρευε την κατάσταση. Χωρίς τη βοήθεια του Καράκας το νησί θα έχανε το 12% του ΑΕΠ. Το 2017 η Βενεζουέλα ήταν ο πρώτος εμπορικός εταίρος της Κούβας. «Το μεγαλύτερο μέρος των καυσίμων προέρχεται από το Μαδούρο.» Οι πιο σημαντικοί όροι που πέτυχε η Αβάνα σε σχέση με τις άλλες χώρες στην παγκόσμια αγορά είναι η τιμή του πετρελαίου, λέει ο Everleny Perez πρώην πρύτανης του κέντρου μελετών για την οικονομία της Κούβας.

Μια ματιά στο Μεξικό

Με βάση μια συμφωνία που υπεγράφη από τον Fidel Castro και τον Hugo Chavez, η Αβάνα πετυχαίνει να προμηθεύεται το πετρέλαιο της Βενεζουέλας με ανταλλακτικά οφέλη ιατρικών υπηρεσιών και φαρμάκων. Στη συμφωνία η Κούβα ελάμβανε εκατό χιλιάδες βαρέλια την ημέρα, αλλά τα τελευταία χρόνια η ποσότητα μειώθηκε γιατί η παραγωγή πετρελαίου ελαττώθηκε. Για τον Pavel Vidal καθηγητή σε Πανεπιστήμιο της Κολομβίας από το 2012 έως το 2017 οι εισαγωγές από Βενεζουέλα έπεσαν στα 4,5 δις. δολάρια ενώ οι εξαγωγές ιατρικών υπηρεσιών έπεσαν 1,5 δις. Αυτό δείχνει για την Κούβα ότι το τέλος της υποστήριξης του Καράκας δεν θα είχε την ίδια καταστροφική συνέπεια όπως της ΕΣΣΔ, τη δεκαετία του ΄90. Σήμερα το νησί μπορεί να βασίζεται σε περισσότερες ξένες επενδύσεις από τους τουρίστες και από τις οικονομίες των Κουβανών που ζουν στο εξωτερικό. Ωστόσο η αρνητική εξέλιξη θα ήταν εμφανής: Η Αβάνα θα πρέπει να αγοράζει το πετρέλαιο στις τιμές της αγοράς, ή διαφορετικά θα πρέπει να συνάψει συμφωνίες με Ρωσία, Αλγερία ή Μεξικό.

Το 2017 η Μόσχα έστειλε στη Κούβα διακόσιους χιλιάδες τόνους πετρέλαιο και καύσιμη ύλη που κατά τους αναλυτές πληρώθηκαν από την κρατική εταιρεία της Βενεζουέλας Pdusa. Oι Ρωσικές αρχές διεμήνυσαν ότι για τις επόμενες αποστολές θέλουν μια σίγουρη οικονομική εγγύηση. Για τον Everleny ένας νέος προμηθευτής πετρελαίου θα μπορούσε να είναι το Μεξικό. Ούτε όμως ή Ρωσία ή το Μεξικό φαίνονται διατεθειμένοι να εγγυηθούν τα τεράστια βοηθήματα που προσέφερε η Βενεζουέλα. Σύμφωνα με τους οικονομολόγους, οι στρατηγικές που υιοθετήθηκαν μέχρι σήμερα από την Κούβα για να ανταπεξέλθουν στη μείωση των βοηθημάτων -όπως μείωση δαπανών και αύξηση του τουρισμού στον ιδιωτικό τομέα- δεν θα αρκούσαν, πόσο μάλλον αν τα βοηθήματα σταματούσαν.

Το 2018 ο ιδιωτικός τομέας συρρικνώθηκε και το νησί δεν κάλυψε το στόχο των πέντε εκατομμυρίων τουριστών. Τέλος του έτους η κυβέρνηση έχασε και τα έσοδα από το ιατρικό προσωπικό που απασχολείται στη Βραζιλία, επίσης η τιμή της ζάχαρης κατέρρευσε και η διατροφική παραγωγή έχει τελματωθεί. Η ένταση με τις ΗΠΑ που απειλεί να βάλει νέα μέτρα αν η Κούβα συνεχίσει να υποστηρίζει το Μαδούρο. Σύμφωνα με το Mesa Lago η απώλεια της στήριξης της Βενεζουέλας θα επηρέαζε την επαναφορά του εξωτερικού χρέους, που επαναπροσδιορίσθηκε με το Raul Castro με το club του Παρισιού και της Ρωσίας. Και οι εισαγωγές θα μειώνονταν από την έλλειψη ισχυρού νομίσματος προκαλώντας μια κάθοδο της εσωτερικής παραγωγής και της κατανάλωσης.

«Το ανησυχητικό είναι ότι πολλές οικογένειες εξαρτώνται από μισθούς και κρατικές συντάξεις που θα υποστούν περαιτέρω μειώσεις ακόμη και αν πρόκειται για λιγότερο από αυτές της δεκαετίας ΄90 λέει ο Vidal.