Taif Alkhudary e Catherine Anderson, Al Jazeera, Qatar


Ενώ στο Ριάντ ξεκινάει η δίκη των ένδεκα ακτιβιστριών για τα δικαιώματα των γυναικών, η κυβέρνηση δεσμεύεται να καταργήσει το καθεστώς προστασίας των ανδρών. Ομως οι υποσχέσεις πρέπει να γίνουν πράξη


Στις 14 Μαρτίου 2019, η Σαουδική Αραβία δεσμεύθηκε να καταργήσει το καθεστώς προστασίας των ανδρών σε σχέση με τις γυναίκες. Σε μια δήλωση στο συμβούλιο δικαιωμάτων στα Ηνωμένα Εθνη στη Γενεύη, Οι Σαουδάραβες ανταποκρίθηκαν στις συστάσεις που παρουσιάσθηκαν στο πλαίσιο του Νοέμβριου 2018 , στο Universal Periodic Review. Μεταξύ των αποδεκτών συστάσεων από το Ριάντ υπάρχουν και εκείνες των δεκαοκτώ χωρών που ζήτησαν την κατάργηση του καθεστώτος προστασίας των ανδρών. Είναι η δεύτερη φορά σε έξι χρόνια που η Σαουδική Αραβία δίνει αυτήν την υπόσχεση στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σύμφωνα με το καθεστώς προστασίας, οι γυναίκες θεωρούνται ίσες με τους ανήλικους και από νομικής απόψεως πρέπει να έχουν την άδεια ενός άνδρα συγγενούς για να ταξιδέψουν, να εκδώσουν διαβατήριο, να παντρευτούν, να εργασθούν ή να σπουδάσουν στο εξωτερικό. Πολλές γυναίκες στη Σαουδική Αραβία είναι παγιδευμένες σε περιβάλλον όπου κακοποιούνται και δεν μπορούν να αναζητήσουν προστασία χωρίς τη συγκατάθεση ενός άνδρα συγγενή τους. Όταν συνελήφθη τον Μάιο του 2018, η Loujain al Hathloul προετοίμαζε ένα καταφύγιο για γυναίκες θύματα οικιακής κακοποίησης. Παθιασμένη υποστηρικτής των δικαιωμάτων των γυναικών, συμμετείχε και η Al Hathloul επίσης στην εκστρατεία κατάργησης της απαγόρευσης για τις γυναίκες να οδηγούν αυτοκίνητο. Όταν η απαγόρευση καταργήθηκε τον Ιούνιο του 2018, πολλοί σχολιαστές σε όλο τον κόσμο χαιρέτισαν την απόφαση ως ένα βήμα αποφασιστικής σημασίας για την ισότητα των φύλων στη Σαουδική Αραβία. Αλλά το μεγαλύτερο μέρος από τις ακτιβίστριες που είχαν πραγματοποιήσει τη μάχη σήμερα είναι στη φυλακή, μόνο και μόνο επειδή έκαναν έκκληση για πιο ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της εξάλειψης του καθεστώτος προστασίας του άνδρα. Η Al Hathloul είναι μια από τις έντεκα ακτιβίστριες για τα δικαιώματα των γυναικών των οποίων η δίκη ξεκίνησεε στις 13 Μαρτίου. Μεταξύ αυτών είναι η Aziza al Γιούσεφ και Εμάν αλ Ναφτζάν. Στην αρχή, οι περιπτώσεις θα αντιμετωπίζονταν σε ειδικό δικαστήριο για αδικήματα τρομοκρατίας αλλά το βράδυ πριν από την έναρξη της δίκης οι οικογένειες ενημερώθηκαν για τη μεταφορά τους στο ποινικό δικαστήριο του Ριάντ, ίσως λόγω της διεθνούς πίεσης. Κατά την ακρόαση, στις κατηγορούμενες απαγορεύθηκε να δουν τους δικηγόρους τους, και απαγορεύθηκε η παρουσία σε ανεξάρτητους παρατηρητές στην αίθουσα. Τα «εγκλήματα» για τα οποία κατηγορούνται είναι ενέργειες που εμπίπτουν πλήρως στο πεδίο εφαρμογής των δικαιωμάτων τους στην ελευθερία έκφρασης, όπως π.χ. λέγεται ότι έχουν έρθει σε επαφή με «εχθρικές ομάδες «, επειδή συνεργάστηκαν με τα Ηνωμένα Έθνη. Διακινδυνεύουν έως και πέντε χρόνια φυλάκισης, σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου για τα εγκλήματα πληροφορικής, που χρησιμοποιούνται για τη δίωξη των ακτιβιστών (ενώ δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τις μεταγενέστερες ακροάσεις).

Από την πλευρά της Loujain

Οι συστάσεις που υποβλήθηκαν στην Σαουδική Αραβία έγιναν μετά από ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δήλωση της Ισλανδίας, όπου ζητείται η συμμόρφωση του Ριάντ να απελευθερώσει τις αυθαίρετα κρατούμενες ακτιβίστριες. Σε αυτό το πλαίσιο αυξανόμενης διεθνούς πίεσης, η Σαουδική Αραβία αποδέχθηκε την προηγμένη σύσταση από την Ισπανία για την κατάργηση του καθεστώτος προστασίας των ανδρών ως προς τις γυναίκες. Αλλά, σύμφωνα με τη δική της επιλεκτική μέθοδο, σε ότι αφορά το σεβασμό των δικαιωμάτων των ανθρώπων, το Ριάντ απέρριψε τη σύσταση με την οποία ζήτησε η Γερμανία να «απελευθερώσει αμέσως όλους τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως των γυναικών «, και ένα αίτημα από την Ισλανδία που «θέτει την απαγόρευση και την ποινικοποίηση των διαμαρτυριών, και την απελευθέρωση όλων χωρίς προϋποθέσεις όσων έχουν συλληφθεί για το μοναδικό γεγονός, ότι άσκησαν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης και της ειρηνικής συναθροίσεως, συμπεριλαμβανομένων και των γυναικών που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα». Η διεθνής κοινότητα άνοιξε τελικά τα μάτια της στη δραματική κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Σ.Αραβία , ελπίζοντας ότι αυτό θα ωθήσει τα κράτη μέλη να προτάξουν τα ανθρώπινα δικαιώματα μπροστά από τις εμπορικές συμφωνίες. Μόνο εάν το Ριάντ ακολουθήσει τις συστάσεις που του έθεσαν, οι ακτιβίστριες θα είναι ελεύθερες και οι ιδέες τους για ίσα δικαιώματα για όλους στη Σαουδική Αραβία θα μπορούν να υλοποιηθούν. Όπως έγραψε την ημέρα ο Walid al Hathloul ο αδελφός της Loujain την διεθνή ημέρα για τις γυναίκες , «το να στέκεσαι δίπλα στη Loujain σημαίνει ότι κάνεις ένα βήμα προς την κατεύθυνση της ισότητας των φύλων «. Τώρα η διεθνής κοινότητα πρέπει να διασφαλίσει ότι τις υποσχέσεις του Riyadh θα πρέπει να τις ακολουθήσουν οι πράξεις.