Leah Crane, New Scientist, Ην. Βασίλειο

Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, ο αντίκτυπος που πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια προκάλεσε την εξαφάνιση των δεινοσαύρων θα είχε γεννήσει τα σημερινά τροπικά δάση, που κυριαρχούνται από αγγειοσπερμίες

Τα τροπικά δάση ευρέως διαδεδομένα στη Γη σήμερα, γεννήθηκαν στον απόηχο του τεράστιου αστεροειδή που θα είχε προκαλέσει την εξαφάνιση των δεινοσαύρων. Πριν από τις επιπτώσεις στη χερσόνησο Yucatán στο σημερινό Μεξικό, τα δάση της Νότιας Αμερικής αποτελούνταν στην πραγματικότητα από πολύ διαφορετική βλάστηση. «Εάν επιστρέφαμε στην ημέρα πριν πέσει ο μετεωρίτης, θα βλέπαμε ένα πολύ πιο ευάερο δάσος, με πολλές φτέρες, κωνοφόρα και δεινόσαυρους», εξηγεί ο Carlos Jaramillo του ινστιτούτου τροπικής έρευνας Smithsonian στον Παναμά. «Το τρέχον δάσος είναι το αποτέλεσμα ενός γεγονότος που συνέβη πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια». Ο Jaramillo και οι συνεργάτες του ανέλυσαν δεκάδες χιλιάδες δείγματα γύρης και απολιθωμένων φύλλων που βρέθηκαν στη βόρεια Νότια Αμερική και χρονολογούνται τόσο στην Κρητιδική περίοδο, λίγο πριν την πτώση του αστεροειδή, όσο και στο παλαιογενές, λίγο μετά. Σύμφωνα με τις αναλύσεις, μετά τον αντίκτυπο, η βιοποικιλότητα των φυτών έχει συρρικνωθεί κατά 45% και χρειάστηκαν έξι εκατομμύρια χρόνια για να ανακάμψει. Και τα σημάδια των δαγκωμάτων εντόμων στα φύλλα δείχνουν ότι η βιοποικιλότητα των ζώων έχει επίσης υποφέρει πολύ. Απρόβλεπτες αλλαγές Μετά την καταστροφή, επομένως, τα τροπικά δάση της Νότιας Αμερικής έχουν αλλάξει τα πρόσωπά τους. Τα περισσότερα κωνοφόρα και φτέρες έχουν εξαφανιστεί, δίνοντας τη ζωή τους στις αγγειοσπέρμιες, των οποίων η πυκνή κάλυψη εμποδίζει σχεδόν εντελώς το ηλιακό φως να φτάσει στο έδαφος. «Το κύριο δίδαγμα που πρέπει να μάθουμε είναι απρόβλεπτο», λέει η Ellen Currano του Πανεπιστημίου του Ουαϊόμινγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Οι αναταραχές αυτού του μεγέθους αλλάζουν τους κανόνες ολόκληρου του οικοσυστήματος.» Σύμφωνα με τον Jaramillo και τους συναδέλφους του, ο αστεροειδής μπορεί να έχει προκαλέσει παρόμοια μεταμόρφωση με διάφορους τρόπους. Για αρχάριους, ο αντίκτυπος είναι πιθανό να έχει σκοτώσει τους περισσότερους από τους μεγάλους φυτοφάγους δεινόσαυρους που ποδοπάτησαν και έφαγαν χαμηλή βλάστηση. Επιπλέον, η τέφρα που εγκαταστάθηκε αργότερα θα λειτουργούσε ως λίπασμα, εμπλουτίζοντας το έδαφος με θρεπτικά συστατικά που ευνοούσαν την ανάπτυξη αγγειοσπερμών, ταχύτερα από άλλα φυτά. Και επειδή οι αγγειόσπερμες ήταν ήδη διαφορετικές πριν από την πρόσκρουση, δεν είχαν καμία δυσκολία να ανακάμψουν. «Το απίστευτα ποικίλο και πολύπλοκο δάσος που γεννήθηκε από αυτό το φαινόμενο είναι υπέροχο. Αλλά σήμερα υπάρχει μια μαζική εξαφάνιση που προκαλείται από την ανθρωπότητα και, για άλλη μια φορά, ολόκληρα οικοσυστήματα αλλάζουν»,εξηγεί η Bonnie Jacobs του νότιου μεθοδιστικού πανεπιστημίου στο Τέξας των ΗΠΑ. «Μας αρέσει το τροπικό δάσος όπως είναι, αλλά πιθανότατα τα ζώα που ζούσαν κατά τη διάρκεια της Κρητιδικής δεν σκέφτηκαν με τον ίδιο τρόπο», προσθέτει. Η μελέτη των αλλαγών που έχει προκαλέσει ένα τόσο σημαντικό γεγονός στα δάση μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την αντίδρασή τους στη συνεχιζόμενη καταστροφή και πόσο καιρό τους παίρνει να ανακάμψουν, λέει ο Jaramillo. «Είδα την εξαφάνιση εν μία νυκτί δασικών περιοχών που ήταν αποτέλεσμα 66 εκατομμυρίων ετών εξέλιξης. Η αποψίλωση των δασών προχωρεί με συγκλονιστικό ρυθμό», προσθέτει ο μελετητής. «Γνωρίζουμε πλέον ότι τα πλούσια σε βιοποικιλότητα δάση χρειάζονται πολύ χρόνο για να αναγεννηθούν. Δεν μπορούμε να τους καταστρέψουμε πιστεύοντας ότι θα είναι αρκετό να ξαναφυτέψουμε τα δέντρα»