Giovanni De Mauro

Είναι δύσκολο να μετρηθεί ο αντίκτυπος ενός πολέμου. Ο Τζούλιαν Σέιθερ το αναφέρει στο Βρετανικό Ιατρικό Περιοδικό. «Οι πρώτες επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, που τραυματίστηκαν και σκοτώθηκαν, είναι άμεσες. Στη συνέχεια διαδίδονται στο χώρο και το χρόνο, μέσα από ζωές και γενιές. Στις πρώτες μέρες ενός πολέμου το τραύμα είναι πάνω απ ‘όλα σωματικό: τα σώματα ακρωτηριάζονται από την αγριότητα των σύγχρονων πυρομαχικών. Οι άνθρωποι πεθαίνουν ή οι ζωές τους αλλάζουν για πάντα.»

Εκτιμάται ότι στις συγκρούσεις του εικοστού αιώνα 191 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, κυρίως άμαχοι. Ο αντίκτυπος στην υγεία δεν περιορίζεται στον χρόνο των μαχών. Για κάθε άτομο που σκοτώνεται άμεσα, άλλοι εννέα θα πεθάνουν από έμμεσες αιτίες.

Οι συγκρούσεις προκαλούν ταχεία υποβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και των πολιτικών υποδομών: νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, δίκτυα μεταφορών. Οι προμήθειες φαρμάκων διακόπτονται, το προσωπικό του νοσοκομείου και οι ασθενείς δεν μπορούν να μετακινηθούν, η υγεία των εγκύων γυναικών και των νεογνών επιδεινώνεται.

Το αποτέλεσμα είναι διαδοχικό. Οι μολυσματικές ασθένειες επανεμφανίζονται, τα ψυχολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα εντείνονται, το αλκοόλ και η χρήση ναρκωτικών αυξάνονται. Όλα αυτά ταξιδεύουν επίσης διασυνοριακά, με τη συμμετοχή γειτονικών χωρών και περιφερειακών οικονομιών.

Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Peace Research, εάν δεν υπήρχε πόλεμος στον κόσμο από το 1970, το 2014 το παγκόσμιο ΑΕΠ θα ήταν 12 τοις εκατό υψηλότερο (για σύγκριση, το 2020 ένα άνευ προηγουμένου γεγονός όπως η πανδημία μείωσε το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 3 τοις εκατό).

«Ο πόλεμος καταστρέφει περισσότερα από τα σώματα και τα μυαλά», έγραψε ο Sheather. «Διαλύει τις ρίζες της ανθρώπινης ευημερίας, σκίζει τον ιστό της ανθρώπινης κοινότητας, κόβει τους δεσμούς μεταξύ των ανθρώπων και των τόπων όπου ζουν. Και αφήνει μόνιμες συνέπειες. Ο πόλεμος μολύνει σωματικά και ψυχολογικά τα μέρη που κατοικούνται από ανθρώπινα όντα. Η μνήμη του τραύματος μπορεί να κάνει αδύνατη την αναζήτηση της ειρήνης. Και χωρίς ειρήνη δεν υπάρχει ούτε υγεία ούτε ευημερία. Αυτή η εισβολή δεν είναι μόνο μια τραγωδία για τους Ουκρανούς σήμερα. Θα έχει  επίσης επιπτώσεις στις μελλοντικές γενιές».